Kiến thức sức khỏe phổ thông và chăm sóc cá nhân thì ai cũng từng nghe qua. Có điều, với người làm việc từ xa, giữ những thói quen ấy đều đặn lại là một thử thách khác hẳn. Lịch họp online nối tiếp nhau từ sáng đến chiều. Có hôm chúng tôi nhận ra một đồng nghiệp đã bỏ bữa trưa, không đứng dậy lần nào và quên cả uống nước suốt mấy tiếng. Đến cuối tuần, vai gáy cứng đờ, mắt mỏi và đầu óc uể oải là chuyện rất thường gặp. Bài viết này tổng hợp những điều chúng tôi quan sát được khi làm việc cùng nhiều bạn remote, với mong muốn giúp bạn xây dựng nếp sinh hoạt bền vững hơn khi làm việc tại nhà.
Vì sao người làm việc từ xa dễ bỏ quên sức khỏe của chính mình
Ở văn phòng, giờ giấc thường rõ ràng hơn. Có giờ ăn trưa cố định, có những lúc giải lao, và đồng nghiệp còn rủ nhau đi lại vài phút giữa buổi. Làm từ xa thì khác. Cuộc họp vừa kết thúc, cuộc tiếp theo đã bật lên ngay. Ngồi trước màn hình, ít ai thấy lý do để đứng dậy. Nhiều bạn ăn trưa ngay bàn làm việc, vừa gõ phím vừa nhai vội. Có người vì deadline dồn dập mà bỏ hẳn bữa.
Ranh giới giữa công việc và nghỉ ngơi cũng dần mờ đi. Nhà và chỗ làm giờ chỉ cách nhau một chiếc laptop. Có bạn mở máy ngay khi vừa thức dậy và chỉ tắt khi trời đã khuya. Cơ thể vì thế luôn trong trạng thái căng, dù cả ngày gần như không đi đâu. Để giảm bớt áp lực, một số đội nhóm bắt đầu tìm cách tối ưu quy trình, trong đó có việc cân nhắc ứng dụng AI giúp vận hành công việc nhẹ nhàng hơn mỗi ngày. Nhờ vậy, bớt đi những cuộc họp không thật sự cần thiết và nhân sự có thêm chút thời gian nghỉ. Theo chúng tôi, đây là hướng đáng thử, nhưng mỗi nơi cần thời gian riêng để điều chỉnh cho hợp với quy mô và cách làm việc của mình.
Lâu dần, thiếu ranh giới rõ ràng giữa giờ làm và giờ nghỉ sẽ ảnh hưởng đến giấc ngủ. Sức đề kháng và tâm trạng cũng bị kéo theo, dù lúc đầu ta khó nhận ra. Cơ thể thường chỉ lên tiếng khi các dấu hiệu đã tích tụ đủ lâu. Khi đó, điều chỉnh lại thói quen thường tốn công hơn nhiều so với phòng ngừa từ đầu.
Vận động và ăn uống khi ngồi làm cả ngày
Một người bạn trong nhóm chúng tôi từng kể về ba tháng làm remote liên tục cho một dự án gấp. Ngày nào bạn cũng ngồi từ 8 giờ sáng đến 7 giờ tối, chỉ đứng dậy khi đi vệ sinh hoặc pha thêm cà phê. Sang tháng thứ hai, bạn bắt đầu đau lưng dưới. Bác sĩ cho rằng nguyên nhân là ngồi sai tư thế quá lâu, trong khi cơ thể gần như không được vận động. Câu chuyện này không hiếm trong giới làm remote. Nó cho thấy những lần đứng dậy ngắn giữa các buổi họp quan trọng hơn nhiều người nghĩ.
Thực ra, chỉ cần năm đến mười phút đứng lên, vươn vai và đi vài bước quanh phòng là đủ để cơ thể bớt cứng. Vài động tác giãn cơ đơn giản cũng giúp vai gáy và cột sống nhẹ áp lực hơn. Nhiều bạn đặt hẹn giờ trên điện thoại để nhắc đứng dậy mỗi năm mươi phút. Cách này hiệu quả hơn hẳn so với chờ đến khi cơ thể mỏi rã mới chịu nhúc nhích.
Ăn uống cũng dễ bị bỏ qua. Có người thay bữa sáng bằng cà phê, ăn trưa vội bên bàn phím, đến chiều thì đói cồn cào và ăn bù đồ vặt. Cách ăn thất thường như vậy khiến năng lượng lên xuống theo ngày, và sự tập trung thường giảm rõ vào cuối buổi chiều. Giải pháp không cầu kỳ. Bạn chỉ cần chuẩn bị sẵn vài món nhẹ, lành mạnh trong tủ lạnh, và đặt bình nước ngay cạnh bàn làm việc. Một số đồng nghiệp của chúng tôi làm đúng như vậy và thấy khác biệt chỉ sau vài tuần.
Góc làm việc, chiếc ghế và ánh sáng
Khi nói về sức khỏe của dân remote, nhiều người chỉ nghĩ đến vận động và ăn uống mà quên mất góc làm việc. Ngồi sai ghế, sai tư thế suốt tám tiếng mỗi ngày sẽ gây hại tích lũy. Cảm giác đau có thể chưa xuất hiện ngay, nhưng nó sẽ đến. Nếu bạn định đầu tư một chiếc ghế phù hợp hơn cho góc làm việc tại nhà, có thể tham khảo cách chọn ghế phù hợp cho góc làm việc tại nhà để tìm kiểu dáng vừa thoải mái, vừa không chiếm quá nhiều diện tích.
Với những bạn đã có ghế da lâu năm, việc bảo dưỡng cũng quan trọng không kém khâu chọn mua. Ghế để nắng gắt, để nơi ẩm hoặc lau chùi sai cách sẽ nhanh xuống cấp. Bạn có thể tham khảo thêm cách chọn và bảo quản ghế da văn phòng để ghế giữ form dáng lâu hơn và luôn sẵn sàng cho những giờ làm việc dài.
Ánh sáng là yếu tố dễ bị bỏ quên nhất. Ánh sáng quá yếu khiến mắt phải điều tiết liên tục. Ánh sáng quá gắt lại gây chói và làm mỏi mắt nhanh hơn. Một chiếc đèn bàn chỉnh được độ sáng, đặt lệch góc so với màn hình thay vì chiếu thẳng vào mắt, đã là cải thiện đáng kể. Chi phí cho thay đổi này không cao. Chúng tôi từng đổi vị trí đèn bàn cho vài đồng nghiệp hay than mỏi mắt, và hầu hết đều thấy dễ chịu hơn chỉ sau vài ngày.
Vài thói quen nhỏ giúp ngày làm việc nhẹ nhàng hơn
Bạn không cần thay đổi mọi thứ cùng lúc. Chỉ cần vài thói quen nhỏ, duy trì đều đặn, cũng tạo khác biệt rõ rệt sau vài tuần. Trước hết, hãy đặt lịch nhắc đứng dậy giữa các buổi họp, thay vì đợi cơ thể tự báo bằng cơn đau. Tiếp theo, để nước uống và vài món ăn nhẹ ngay gần bàn làm việc, giúp bạn đỡ bỏ bữa mỗi khi lịch dày đặc. Cuối cùng, đặt một giờ tắt máy cố định mỗi ngày, kể cả khi công việc chưa xong hẳn, để cơ thể có thời gian hồi phục.
Theo quan sát của chúng tôi, những ai duy trì được các việc này ít nhất một tháng thường cảm nhận rõ sự khác biệt về năng lượng lẫn tinh thần. Điều đáng quý là sự thay đổi này đến từ việc làm đều đặn, chứ không phải từ một quyết tâm nhất thời.
Khi nào nên tìm đến kiến thức sức khỏe từ nguồn đáng tin
Cơ thể luôn gửi tín hiệu, vấn đề là ta có lắng nghe hay không. Mệt kéo dài dù đã ngủ đủ giờ là dấu hiệu không nên xem nhẹ. Mất ngủ dù rất buồn ngủ cũng vậy. Đau âm ỉ ở một vùng cơ thể suốt nhiều tuần thì càng cần chú ý. Tự tra cứu và tự chẩn đoán qua mạng xã hội thường không an toàn, vì thông tin trôi nổi có thể thiếu chính xác và không phù hợp với tình trạng riêng của từng người.
Nhiều bạn làm remote mà chúng tôi từng trò chuyện chọn tham khảo kiến thức sức khỏe phổ thông từ những nguồn tổng hợp uy tín, trình bày dễ hiểu và có tính ứng dụng cao. Cách làm này giúp bạn phân biệt đâu là thói quen có thể tự điều chỉnh tại nhà, đâu là dấu hiệu cần gặp bác sĩ để thăm khám cụ thể. Đây là bước đệm cần thiết trước khi thay đổi thói quen lớn, đặc biệt với người đã làm từ xa nhiều năm.
Chia sẻ với đồng nghiệp hoặc bạn bè cùng làm remote cũng rất hữu ích. Nhắc nhau vận động hay ăn đúng giờ nghe thì đơn giản, nhưng tạo động lực duy trì tốt hơn nhiều so với tự nhắc một mình. Nếu muốn đọc thêm góc nhìn về đời sống và công việc, chuyên mục blog của chúng tôi cũng tổng hợp khá nhiều chủ đề gần gũi với dân văn phòng.
Giữ nhịp đều đặn thay vì chạy nước rút
Sức khỏe là nền tảng để giữ hiệu suất làm việc từ xa một cách bền vững. Không nên đánh đổi nó trong ngắn hạn chỉ để chạy theo deadline. Cơ thể mệt mỏi, thiếu ngủ và ít vận động sẽ khó giữ được sự tập trung lâu dài, dù lịch trình có chặt chẽ đến đâu.
Bạn không cần thay đổi tất cả cùng lúc. Hãy bắt đầu từ một việc nhỏ, như đứng dậy sau mỗi buổi họp hoặc để sẵn chai nước trên bàn, rồi duy trì đều đặn. Từng bước một, nhịp sống của dân làm việc từ xa sẽ nhẹ nhàng và khỏe khoắn hơn nhiều so với những gì bạn tưởng.
