Dịch vụ mở công ty vốn nước ngoài giúp người nước ngoài đi đúng thủ tục khi muốn kinh doanh tại Việt Nam. Nhiều expat đang sống và làm việc ở đây muốn mở quán cà phê, studio yoga, shop thời trang hoặc một văn phòng tư vấn nhỏ. Ý tưởng nghe đơn giản. Nhưng quy trình dành cho người nước ngoài khác khá nhiều so với người Việt, và chỉ một bước làm sai cũng có thể kéo dài cả tháng trời.
Bài viết này giải thích những điều cần biết trước khi bắt đầu, từ việc ngành nghề nào được phép đến các bước xin giấy tờ và cách quyết định nên tự làm hay nhờ đơn vị hỗ trợ.
Trước khi đọc tiếp, bạn có thể tìm hiểu thêm kinh nghiệm mở tiệm kinh doanh nhỏ để hình dung các rủi ro thường gặp ở giai đoạn đầu.
Người nước ngoài cư trú tại Việt Nam có thể mở kinh doanh gì?
Câu trả lời phụ thuộc vào ngành nghề bạn chọn và mức sở hữu bạn muốn giữ. Việt Nam mở cửa cho đầu tư nước ngoài trong phần lớn lĩnh vực thương mại và dịch vụ. Bán lẻ, F&B, thiết kế, IT hay tư vấn đều được phép, nhưng mỗi ngành có điều kiện riêng. Một số lĩnh vực như y tế, giáo dục phổ thông hay truyền thông vẫn bị hạn chế hoặc yêu cầu có đối tác trong nước.
Trước khi chốt ý tưởng, bạn nên kiểm tra ngành mình định làm có nằm trong danh mục ngành nghề đầu tư có điều kiện hay không. Nếu còn băn khoăn, hãy hỏi một đơn vị tư vấn pháp lý về vốn nước ngoài. Họ đối chiếu nhanh hơn nhiều so với việc tự đọc từng văn bản.
Vốn 100% nước ngoài hay liên doanh?
Với công ty 100% vốn nước ngoài, bạn giữ toàn quyền quyết định, đổi lại thủ tục sẽ nhiều hơn. Liên doanh với đối tác Việt Nam thường dễ hơn ở một số ngành có điều kiện, nhưng bạn phải chia sẻ quyền ra quyết định. Nếu bạn khởi nghiệp nhỏ và muốn tự chủ hoàn toàn, mô hình 100% vốn thường phù hợp hơn về lâu dài.
Khi thiết lập văn phòng hoặc studio, bạn cũng nên tính đến phần trang trí không gian. Các loại tấm ốp tường hiện có nhiều phong cách, từ tối giản đến mộc mạc, nên bạn dễ chọn đúng hình ảnh thương hiệu mình muốn.
Quy trình pháp lý theo ba bước
Với người nước ngoài, thủ tục thường đi qua ba bước và phải làm đúng thứ tự. Bước sau chỉ bắt đầu khi bước trước đã có kết quả.
Bước 1: Xin Giấy chứng nhận đăng ký đầu tư (IRC)
Đây là bước riêng mà người nước ngoài phải làm, còn người Việt thì không cần. Hồ sơ nộp tại Sở Kế hoạch và Đầu tư nơi đặt trụ sở, gồm hộ chiếu còn hiệu lực, dự án đầu tư, địa chỉ văn phòng và thông tin ngành nghề. Thời gian xử lý thường khoảng 15 đến 25 ngày làm việc, tùy địa phương và mức độ đầy đủ của hồ sơ.
Bước 2: Đăng ký thành lập doanh nghiệp (ERC)
Sau khi có IRC, bạn đăng ký thành lập doanh nghiệp giống như người Việt. Bước này thường mất 3 đến 5 ngày làm việc. Tính cả quá trình, từ lúc bắt đầu đến khi có đủ giấy tờ kinh doanh, thường mất khoảng 4 đến 8 tuần, tùy ngành.
Bước 3: Giấy phép con và thủ tục bổ sung
Mỗi ngành có thêm giấy phép riêng. Quán F&B cần đáp ứng yêu cầu an toàn thực phẩm, spa cần giấy phép hoạt động dịch vụ thẩm mỹ, còn cơ sở giáo dục cần giấy phép đào tạo. Nếu chính bạn làm việc tại công ty vừa mở, giấy phép lao động cũng phải xin riêng. Ở giai đoạn đầu, bạn có thể in tài liệu hoặc bảng hiệu nhỏ qua dịch vụ POD Hà Nội mà không cần đặt cọc lớn cho số lượng ít.
Chuẩn bị giấy tờ trước khi nộp hồ sơ
Giấy tờ do nước ngoài cấp thường phải được công chứng, hợp pháp hóa lãnh sự và dịch sang tiếng Việt trước khi dùng cho hồ sơ. Đây là phần nhiều expat hay đánh giá thấp. Bản dịch sai một thuật ngữ, hoặc thiếu một con dấu, có thể khiến hồ sơ bị trả về để bổ sung. Vì vậy, bạn nên rà lại từng trang trước khi nộp.
Ngoài ra, hãy chuẩn bị sớm địa chỉ văn phòng có hợp đồng thuê rõ ràng. Mô tả ngành nghề cũng cần viết cụ thể, đúng với mã ngành trong hệ thống. Mô tả chung chung là lý do phổ biến khiến cơ quan yêu cầu giải trình thêm, làm hồ sơ kéo dài thêm vài tuần.
Vì sao nhiều expat chọn dùng dịch vụ?
Rào cản lớn nhất với expat là ngôn ngữ và khác biệt về hệ thống pháp lý. Một lỗi nhỏ trong dịch thuật hoặc phân loại ngành nghề có thể khiến hồ sơ mất thêm 2 đến 4 tuần. Khi tự làm, bạn vừa phải học luật đầu tư vừa phải lo kế hoạch kinh doanh, và điều này dễ làm chậm cả hai việc.
Nhiều người vì vậy chọn dịch vụ thành lập doanh nghiệp vốn nước ngoài để đơn vị lo phần hồ sơ. Một đơn vị làm việc chuyên nghiệp thường hỗ trợ những việc chính sau:
- Soạn và dịch hồ sơ theo đúng mẫu của cơ quan nhà nước.
- Tư vấn chọn ngành nghề và mức vốn phù hợp với quy mô bạn muốn làm.
- Theo dõi tiến độ và xử lý khi cơ quan yêu cầu bổ sung giấy tờ.
Nhờ vậy, bạn có thêm thời gian để tập trung vào sản phẩm, khách hàng và cách vận hành. Nếu muốn hỏi cụ thể theo ngành và quốc tịch, bạn có thể tham khảo shop luatankhang trước khi quyết định.
Theo dõi kinh doanh sau khi công ty đi vào hoạt động
Sau khi mở, việc quan trọng tiếp theo là theo dõi dòng tiền và số liệu bán hàng mỗi tháng. Nhiều chủ kinh doanh expat chọn Power BI để làm báo cáo, vì phần mềm có giao diện tiếng Anh và kết nối được nhiều nguồn dữ liệu. Bạn không cần làm ngay từ ngày đầu, nhưng nên có một bảng theo dõi đơn giản để không bị bất ngờ khi đến kỳ báo cáo thuế.
Đừng đợi đến khi có vấn đề mới bắt đầu ghi chép. Chỉ cần mỗi tuần cập nhật doanh thu, chi phí thuê mặt bằng và lương nhân viên, bạn đã có đủ số liệu để nhìn ra xu hướng và quyết định kịp thời.
Kết luận: đúng luật từ đầu giúp kinh doanh lâu dài
Việt Nam khá thân thiện với expat kinh doanh nếu bạn làm đúng thủ tục ngay từ đầu. Kinh doanh không đăng ký hoặc đăng ký sai hình thức có thể gây rủi ro pháp lý, và còn hạn chế việc ký hợp đồng với đối tác. Đầu tư thời gian để thiết lập pháp nhân đúng cách sẽ giúp các bước sau suôn sẻ hơn.
Lưu ý, thông tin trong bài mang tính tham khảo. Quy định có thể thay đổi, nên bạn hãy đối chiếu với cơ quan có thẩm quyền trước khi nộp hồ sơ.
