Tháng lương đầu tiên vừa về, nhiều bạn hỏi chúng tôi có nên mua bảo hiểm sức khỏe ngay không. Câu hỏi nghe đơn giản. Nhưng đằng sau nó là cả một mớ băn khoăn về tiền bạc, về rủi ro, về việc chưa biết bắt đầu từ đâu.
Chúng tôi đã đồng hành với không ít người trong giai đoạn này. Đa số đều có chung một nỗi lo: lương còn thấp, chi tiêu còn eo hẹp. Nhưng vẫn sợ một lần ốm nặng là mất sạch tiền dành dụm. Bài này, chúng tôi viết để gỡ rối phần đó, dựa trên kinh nghiệm tư vấn thực tế của đội ngũ.
Vì Sao Người Mới Đi Làm Nên Quan Tâm Đến Bảo Hiểm Sức Khỏe
Còn đi học, phần lớn bạn vẫn nằm trong bảo hiểm y tế của gia đình, hoặc bảo hiểm y tế học sinh sinh viên. Đi làm rồi, lớp bảo vệ đó gần như biến mất ngay lập tức. Từ giờ, chi phí khám chữa bệnh phải tự lo, hoặc trông chờ vào chế độ công ty cấp.
Đây là khoảng trống nhiều người không để ý, cho tới khi có chuyện. Chúng tôi từng gặp một bạn nhân viên văn phòng phải nhập viện mổ ruột thừa. Chi phí hết hơn mười lăm triệu đồng. Thẻ bảo hiểm y tế nhà nước của bạn mới đăng ký, chưa đủ thời gian chờ để chi trả đầy đủ. Khoản đó gần bằng ba tháng lương khởi điểm.
Thu nhập lúc mới đi làm thường chưa ổn định. Có tháng có thưởng, có tháng chỉ đủ lương cứng. Vì vậy, một khoản dự phòng y tế chủ động, dù nhỏ, vẫn tốt hơn đặt cược vào việc “chắc mình sẽ không sao”.
Nhiều công ty hiện nay có mua bảo hiểm sức khỏe cho nhân viên, đây là điều đáng mừng. Nhưng gói bảo hiểm doanh nghiệp thường chỉ bảo vệ ở mức cơ bản. Số tiền bảo hiểm mỗi năm bị giới hạn. Một số bệnh lý còn bị loại trừ hẳn. Quyền lợi cũng mất hiệu lực ngay khi bạn nghỉ việc.
Một sai lầm chúng tôi hay gặp: nhiều bạn mới đi làm bỏ qua bảo hiểm vì nghĩ mình còn trẻ, còn khỏe. Đến khi cần, mới cuống cuồng tìm hiểu. Không ít bệnh viện tư yêu cầu đặt cọc trước khi nhập viện, mà lúc đó tài khoản chưa chắc đã đủ. Mẹo của chúng tôi đơn giản: dành ra một khoản nhỏ mỗi tháng, dù chỉ vài trăm nghìn. Coi nó như khoản chi cố định, giống tiền điện, tiền nước.
Những tình huống như vậy, chúng tôi vẫn ghi lại trong kho bài viết đời sống của chúng tôi. Bạn tiện tra cứu khi cần.
Chọn Gói Bảo Hiểm Thế Nào Cho Vừa Túi Tiền Người Mới Ra Trường
Câu Chuyện Của Một Bạn Nhân Viên Mới Ra Trường
Linh, hai mươi hai tuổi, mới nhận việc ở một công ty thương mại được ba tháng. Lương khởi điểm gần tám triệu đồng. Bạn nhắn hỏi chúng tôi nên chọn gói nào. Nhân viên tư vấn nào cũng chào gói “toàn diện” giá gần năm triệu một năm.
Chúng tôi hỏi lại một câu đơn giản: nếu đóng năm triệu một năm, mỗi tháng Linh còn lại bao nhiêu để chi tiêu? Câu trả lời là không còn nhiều. Với mức lương đó, một gói phí khoảng một triệu rưỡi đến hai triệu rưỡi một năm sẽ hợp lý hơn.
Mức phí phù hợp không có nghĩa là rẻ nhất. Nó là con số bạn giữ đều đặn được, năm này qua năm khác. Không phải chật vật, không phải cắt giảm những khoản chi cần thiết khác.
Ngoài Tiền Lương, Nhiều Bạn Trẻ Còn Một Nguồn Thu Khác
Chúng tôi để ý một điều: không ít người ở độ tuổi Linh vừa đi làm, vừa tranh thủ bán hàng online buổi tối. Mục đích đơn giản là có thêm thu nhập. Khoản thu nhập đó, nếu ổn định, cũng giúp việc đóng phí bảo hiểm nhẹ nhàng hơn hẳn.
Nếu bạn đang ở giai đoạn đó, một cửa hàng online được đầu tư đàng hoàng sẽ bán tốt hơn nhiều. Tốt hơn hẳn so với chỉ đăng bài lẻ tẻ trên mạng xã hội. Chúng tôi từng giới thiệu vài người quen tới MONA Media thiết kế web để làm website bán hàng. Đa số đều thấy đơn hàng vào đều hơn hẳn sau đó.
Quay lại chuyện bảo hiểm: phạm vi bảo vệ cũng quan trọng không kém mức phí. Gói rẻ mà chỉ chi trả nội trú thường bỏ qua khám ngoại trú và nha khoa cơ bản. Với người trẻ, mức bảo vệ như vậy chưa thực sự đủ dùng. Ở độ tuổi hai mươi đến ba mươi, rủi ro phổ biến thường không phải nằm viện dài ngày. Đó thường là tai nạn nhẹ, sốt xuất huyết, viêm dạ dày. Những bệnh cấp tính này cần điều trị ngoại trú nhiều hơn.
Quy trình bồi thường cũng đáng hỏi kỹ trước khi đặt bút ký. Có công ty bảo hiểm chi trả trực tiếp tại bệnh viện liên kết, bạn chỉ cần xuất trình thẻ. Có công ty khác lại bắt bạn ứng tiền trước, sau đó gửi hồ sơ xin hoàn lại. Thời gian chờ hoàn tiền thường mười đến hai mươi ngày làm việc. Với người mới đi làm, dòng tiền chưa dư dả, cách vận hành thứ hai dễ gây khó khăn hơn nhiều.
Mẹo nhỏ chúng tôi hay chia sẻ: hỏi thẳng tư vấn viên ba câu trước khi chọn gói. Phí đóng bao nhiêu một năm? Có phải khám sức khỏe trước khi tham gia không? Quyền lợi ngoại trú tối đa bao nhiêu mỗi lần khám? Trả lời rõ ba câu này, gói phù hợp sẽ hiện ra ngay.
Cuối cùng, Linh chọn gói phí hai triệu một năm, có cả nội trú lẫn ngoại trú cơ bản. Sáu tháng sau, bạn dùng thẻ đi khám viêm họng hai lần. Không phải tự trả đồng nào.
Cách So Sánh Và Chọn Gói Bảo Hiểm Phù Hợp
Nhiều bạn mới đi làm phân vân: công ty đã mua bảo hiểm rồi, có cần mua thêm gói cá nhân không? Câu trả lời tùy mức bảo vệ công ty đang cấp. Soi kỹ hai bảng quyền lợi cạnh nhau trước khi quyết định vẫn là cách chắc ăn nhất.
| Yếu tố | Bảo hiểm công ty cấp | Mua thêm bảo hiểm cá nhân |
|---|---|---|
| Chi phí | Thường công ty đóng toàn bộ hoặc một phần, gần như miễn phí với nhân viên | Tự đóng, khoảng một đến vài triệu đồng mỗi năm tùy phạm vi |
| Thời hạn hiệu lực | Mất quyền lợi ngay khi nghỉ việc hoặc chuyển công ty | Vẫn còn hiệu lực dù đổi việc, miễn đóng phí đều |
| Mức bảo vệ | Thường giới hạn số tiền bảo hiểm mỗi năm khá thấp | Có thể chọn mức bảo vệ cao hơn, theo đúng nhu cầu |
Nhìn vào bảng trên, nhiều người mới đi làm chọn giữ nguyên bảo hiểm công ty. Đồng thời mua thêm một gói cá nhân mức phí thấp để bù phần thiếu hụt. Cách làm này vừa tiết kiệm, vừa không bị gián đoạn quyền lợi khi đổi việc.
Những Điều Khoản Dễ Bị Bỏ Qua Khi Đọc Hợp Đồng
Phần lớn hợp đồng bảo hiểm đều có mục “điều khoản loại trừ”. Nói dễ hiểu, đây là danh sách những bệnh hoặc tình huống công ty bảo hiểm sẽ không chi trả. Bỏ qua phần này là sai lầm phổ biến nhất chúng tôi từng chứng kiến.
- Bệnh có sẵn trước ngày tham gia, gọi là bệnh có trước, thường không được chi trả năm đầu.
- Thời gian chờ với thai sản hoặc bệnh mãn tính có thể kéo dài từ ba mươi ngày đến cả năm.
- Một số gói loại trừ luôn răng miệng, mắt kính, hoặc điều trị bằng y học cổ truyền.
Người mới đi làm, giống như người mới khởi nghiệp, dễ bỡ ngỡ trước một rừng thuật ngữ chưa từng nghe. Chúng tôi từng bàn về lý do người mới hay bỡ ngỡ với thuật ngữ chuyên ngành ở một góc nhìn khác. Tâm lý đó, với hợp đồng bảo hiểm, cũng giống hệt. Cách xử lý đơn giản: cứ hỏi lại tư vấn viên bằng từ ngữ đời thường, hỏi đến khi hiểu rõ mới ký.
Trước khi ký hợp đồng dài hạn, chúng tôi luôn khuyên hỏi thêm người từng tham gia bảo hiểm. Tốt nhất là người đã từng đi bồi thường thật. Kinh nghiệm thực tế của họ giá trị hơn nhiều so với lời quảng cáo trên tờ rơi.
Người có kinh nghiệm ở đây không nhất thiết phải là chuyên gia tài chính. Đôi khi chỉ là đồng nghiệp lớn tuổi hơn, từng đi viện, từng tự làm hồ sơ bồi thường. Hỏi họ quy trình có rắc rối không, cần giấy tờ gì, chờ bao lâu mới nhận được tiền. Câu trả lời từ trải nghiệm thật luôn đáng tin hơn tờ rơi quảng cáo.
Điều Chúng Tôi Muốn Bạn Nhớ Trước Khi Ký Hợp Đồng Bảo Hiểm
Chọn bảo hiểm sức khỏe lúc mới đi làm không cần hoàn hảo ngay từ đầu. Chỉ cần chọn đúng mức phí bạn duy trì được, cộng phạm vi bảo vệ đủ cho rủi ro thường gặp ở tuổi này. Sau một hai năm, khi thu nhập ổn hơn, bạn hoàn toàn có thể nâng cấp gói.
Điều chúng tôi muốn nhắn nhất: đừng chờ đến khi cần mới đi tìm hiểu. Lúc đó bạn dễ chọn vội, dễ bỏ sót điều khoản, dễ mua nhầm gói không hợp. Bạn còn phân vân giữa nhiều lựa chọn khác cho chặng mới bắt đầu sự nghiệp? Chúng tôi có một bài riêng về những khái niệm nền tảng nên nắm trước khi bắt đầu. Bài đó hợp với đúng giai đoạn bạn đang ở.
