Khi nhắc đến tư vấn kinh doanh nhỏ, nhập hàng và kiếm tiền online, nhiều người nghĩ việc khó nhất là tìm ra sản phẩm bán chạy. Nhưng sau nhiều năm đồng hành cùng những người làm mô hình bán hàng tại nhà, đội ngũ chúng tôi nhận ra đợt nhập hàng đầu tiên mới là nơi dễ mất vốn nhất. Phần lớn thiệt hại không đến từ một sự cố lớn, mà từ vài sai lầm lặp đi lặp lại. Bài viết này gom lại những gì chúng tôi đã đúc kết, giúp bạn bớt đi những vòng đường vòng không cần thiết.
Vì sao người mới kinh doanh nhỏ hay lỗ vốn ngay từ đầu
Nguyên nhân đầu tiên là nhập hàng theo cảm tính. Có lần chúng tôi làm việc với một bạn bán mỹ phẩm chăm sóc da. Sản phẩm đó đang được nhiều người khoe trên mạng, nên bạn nhập gần hai trăm món trong một lần. Hàng đúng là đang hot. Chỉ vài tuần sau, thị trường đã bão hòa vì quá nhiều shop cùng bán. Phần còn lại nằm kho gần hai tháng, và cuối cùng phải xả với giá thấp hơn cả vốn bỏ ra.
Nguyên nhân thứ hai là thiếu kế hoạch dòng tiền. Có doanh thu không đồng nghĩa với việc có tiền mặt để xoay vòng. Bạn có thể bán được hàng, nhưng nếu số tiền thu về đã được dùng hết cho phí ship, quảng cáo và các khoản phát sinh, đến lúc nhập đợt tiếp theo sẽ thiếu vốn. Khi đó, nhiều người buộc phải bán tháo hàng tồn chỉ để lấy tiền mặt. Vòng lặp này khiến người kinh doanh nhỏ kiệt sức và dễ bỏ cuộc giữa chừng.
Kinh nghiệm nhập hàng an toàn cho người mới
Nguyên tắc chúng tôi luôn khuyên người mới là nhập số lượng nhỏ để thử phản ứng của thị trường trước. Giá nhập lẻ thường cao hơn khi đặt sỉ, điều này là thật. Nhưng phần chênh lệch đó đổi lại được thông tin quý giá: bạn biết khách có mua không, mua ở mức giá nào và họ hay hỏi những câu gì. Những thông tin này có giá trị hơn nhiều so với vài chục nghìn đồng tiết kiệm trên mỗi sản phẩm.
Chọn nguồn hàng có chính sách đổi trả rõ ràng cũng quan trọng không kém. Hàng lỗi hay không đúng mô tả là chuyện khó tránh khi kinh doanh. Điều bạn có thể kiểm soát là đối tác có chịu nhận lại hàng hay không. Trước khi chốt nguồn, nên hỏi rõ thời hạn đổi trả tính từ lúc nhận hàng, ai chịu phí vận chuyển khi trả hàng về, và có cần chụp ảnh hay quay video làm bằng chứng khi nhận hàng lỗi không. Một nhà cung cấp minh bạch ở những chi tiết nhỏ này thường đáng tin hơn nhiều so với người chỉ chào giá rẻ nhất.
Chúng tôi từng thấy nhiều shop chọn nguồn chỉ vì rẻ hơn vài nghìn đồng mỗi món, rồi lại mất nhiều hơn thế khi phải tự gánh hàng lỗi.
Theo dõi tốc độ bán ngay từ ngày đầu cũng là kỹ năng bạn nên rèn luyện. Cách đơn giản nhất là một bảng tính ghi số lượng bán mỗi ngày theo từng sản phẩm. Sau khoảng hai đến ba tuần, bạn sẽ thấy rõ món nào đang đi nhanh, món nào đứng im. Nhờ đó, đợt nhập tiếp theo bạn có căn cứ để giảm món chậm và tăng món bán chạy, thay vì đoán mò.
Vì sao vẫn cần ghi chép khi chỉ bán vài đơn mỗi ngày
Nhiều người nghĩ ghi chép là thừa khi lượng đơn còn ít. Nhưng chính giai đoạn đầu mới cần dữ liệu nhất, vì lúc này cảm giác của bạn về sản phẩm thường chưa đáng tin. Một món bạn yêu thích có thể lại là món khách quan tâm ít nhất. Con số trong bảng tính sẽ nói thật hơn trí nhớ. Chỉ cần nhìn lại sau một tháng, bạn đã có thể tự điều chỉnh danh mục của mình.
Kiếm tiền online bền vững từ mô hình nhỏ
Đa dạng hóa kênh bán thay vì phụ thuộc vào một nền tảng là cách giúp kinh doanh nhỏ tại nhà đi được xa hơn. Chúng tôi từng theo dõi một shop có doanh thu rất tốt nhờ một sàn thương mại điện tử, rồi đột ngột giảm mạnh khi sàn thay đổi cách hiển thị sản phẩm. Shop đó không có kênh dự phòng nên mất gần một quý mới hồi phục. Nếu có thêm một fanpage hay nhóm khách quen, cú sốc có lẽ đã nhẹ hơn nhiều.
Khi mới bắt đầu, bạn không cần vận hành đồng thời mọi kênh. Hãy chọn một đến hai kênh phù hợp với sản phẩm và thói quen mua sắm của khách, làm thật chắc rồi mới mở rộng. Trước khi bỏ vốn, bạn có thể đọc thêm kinh doanh nhỏ tại nhà, nhập ít hàng có lời không để hình dung rõ hơn về mô hình này, cũng như xem thêm những công nghệ và website giúp chủ kinh doanh nhỏ vận hành gọn nhẹ hơn nếu bạn muốn quản lý đơn hàng bài bản.
Xu hướng theo mùa cũng cần tính đến trước khi nhập số lượng lớn. Đồ giữ ấm bán chạy vào mùa lạnh, quà tặng tăng mạnh dịp lễ, nhưng ngoài những thời điểm đó có thể gần như không ai hỏi tới. Nhập đúng lúc cao điểm thì bán nhanh; nhập lệch thời điểm thì hàng nằm lâu và làm đông vốn. Nếu có thể, hãy xem doanh số cùng kỳ năm trước hoặc theo dõi xu hướng tìm kiếm của sản phẩm vài tháng trước khi nhập.
Đừng xem nhà cung cấp chỉ là người bán hàng. Khi bạn gắn bó với vài đối tác uy tín trong thời gian dài, thường sẽ được ưu tiên lúc hàng khan hiếm, được hỗ trợ giá tốt hơn khi đặt số lượng lớn và linh hoạt hơn khi gặp khó khăn. Một mối quan hệ tin cậy đôi khi có giá trị hơn việc săn mức giá thấp nhất trong ngắn hạn.
Nếu bạn đang phân vân giữa hình thức trả trước và ký gửi khi làm việc với nhà cung cấp mới, hãy tham khảo thêm nên nhập hàng trả trước hay ký gửi với nhà cung cấp mới. Đây là quyết định ảnh hưởng trực tiếp đến dòng vốn của bạn, nên cân nhắc kỹ trước khi ký.
Kết luận
Trước đợt nhập hàng đầu tiên, điều quan trọng không phải là tìm món hot nhất, mà là kiểm tra lại nền tảng: nhu cầu thị trường có thật không, dòng tiền có đủ để xoay vòng không, và nguồn hàng có đáng tin khi xảy ra sự cố không. Trả lời rõ ba câu hỏi này giúp giảm đáng kể rủi ro lỗ vốn. Phần còn lại là kiên nhẫn ghi chép, điều chỉnh và giữ vốn xoay đều qua từng đợt nhập.
Kinh doanh nhỏ tại nhà không cần bắt đầu thật lớn. Nhiều shop trụ được hơn ba năm đều khởi đầu từ vài chục sản phẩm, học cách đọc con số của chính mình và chỉ mở rộng khi đã nắm chắc dòng tiền. Chúc bạn có một khởi đầu thận trọng nhưng vững vàng.
